សារមន្ទីរសេដ្ឋកិច្ចនិងរូបិយវត្ថុ «ព្រះស្រីឦសានវរ្ម័ន»

កាក់មាសដំបូងរបស់កម្ពុជា

កាក់មាសដំបូងរបស់កម្ពុជា ត្រូវបានផលិតឡើងក្នុងរាជ្ជកាលព្រះបាទឦសានវរ្ម័នទី១ (គ.ស.៦១៦–៦៣៧) នៅសម័យចេនឡាដើមសតវត្សរ៍ទី៧។ ព្រះអង្គមានរាជធានីនៅឦសានបុរៈ ដែលជាតំបន់សំបូរព្រៃគុក ក្នុងខេត្តកំពង់ធំសព្វថ្ងៃ។

កាក់មាសនេះមានទម្ងន់តិចជាង៦ក្រាមនិងត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកាក់មាសខ្មែរបុរាណដំបូងបង្អស់ដែលនៅសេសសល់។ នៅម្ខាងនៃកាក់មានអក្សរ «ស្រីឦសានវម៌្ម» ដែលជាព្រះនាមរបស់ព្រះបាទឦសានវរ្ម័នទី១ ហើយម្ខាងទៀតមានអក្សរ «ឦសានបុរៈ» ដែលជាឈ្មោះរាជធានីរបស់ព្រះអង្គ។ ការបោះព្រះនាមព្រះមហាក្សត្រ និងឈ្មោះរាជធានីលើកាក់ បង្ហាញពីសារៈសំខាន់របស់កាក់ក្នុងការបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណនិងអំណាចរបស់រាជអាណាចក្រ។

មុនពេលមានកាក់ដែលផលិតដោយខ្មែរ កម្ពុជាមានការប្រើប្រាស់រូបិយវត្ថុតាំងពីសម័យនគរភ្នំ (ហ្វូណន) មកម្ល៉េះ។ គេបានរកឃើញ «កាក់ព្រះអាទិត្យរះ» តាមរយៈកំណាយដែលធ្លាប់មានចរាចរណ៍ក្នុងព្រះនគរ ប៉ុន្តែមិនមែនជាកាក់ដែលផលិតដោយខ្មែរឡើយ។ កាក់មាសរបស់ព្រះបាទឦសានវរ្ម័នទី១ គឺជាភស្តុតាងសំខាន់មួយដែលបង្ហាញពីការផលិតរូបិយវត្ថុដោយអំណាចខ្មែរនៅសម័យចេនឡា និងមានសារៈសំខាន់ផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រ ព្រោះវាជាភស្តុតាងមួយនៃការរីកចម្រើនផ្នែករូបិយវត្ថុ សេដ្ឋកិច្ច អំណាចរាជវង្ស បូរណភាពទឹកដី និងអរិយធម៌ខ្មែរនៅសម័យចេនឡា។